วันจันทร์ที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2556

19 กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร์


        สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าสุทธาทิพยรัตน์ สุขุมขัตติยกัลยาวดี กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร์ พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่สมเด็จพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ทรงเป็นเจ้าฟ้าชั้นเอก (ชั้นทูลกระหม่อม) พระองค์แรกที่มีพระชนม์ในรัชกาลที่ 5 ชาววังออกพระนามโดยลำลองว่า "ทูลกระหม่อมหญิง" ทรงมีพระอนุชา 1 พระองค์คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงพระองค์นี้เล่าลือกันว่าพระรูปโฉมงดงามยิ่งนัก และทรงสติปัญญาเฉียบคม เป็นที่โปรดของพระราชบิดา ทรงเป็นสมเด็จเจ้าฟ้าพระองค์แรกที่ประสูติในเศวตฉัตร (เจ้าฟ้าพระองค์แรกในพระองค์เจ้าทักษิณชาฯ สิ้นพระชนม์เสียแต่แรกประสูติ) ซึ่งถ้าหากพระองค์ประสูติเป็นเจ้าฟ้าชาย ก็คงจะได้ดำรงตำแหน่งรัชทายาท

        ประสูติ       : 14 กันยายน พ.ศ. 2420 
        สวรรคต     :  2 มกราคม พ.ศ. 2465
        พระชนมายุ : 46พรรษา


        พระองค์ทรงรับราชการเป็นราชเลขานุการ ในพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและได้มีโอกาสตามเสด็จประพาสต้นหลายครั้ง รวมทั้งตามเสด็จประพาสชวา ซึ่งได้โดยเสด็จออกแขกเมืองร่วมกับพระบรมชนกนาถ
        พระองค์ทรงบริจาคทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อร่วมก่อตั้งสภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยาม (สภากาชาดไทย) และยังทรงดำรงตำแหน่งอุปนายิกาสภาอุณาโลมแดง ร่วมกับเจ้านายฝ่ายในอีกหลายพระองค์ นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงบริจาคพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เป็นเงิน 20,000 บาท ในโอกาสคล้ายวันประสูติเมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ.2460 ในการสร้างตึกสุทธาทิพย์ ภายในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย



ราชตระกูล


18 พระองค์เจ้าบีเอตริศภัทรายุวดี

แถว 3 พระองค์ที่ 5
        พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภัทรายุวดี หรือ พระองค์เจ้าหญิงบีเอตริศภัทรายุวดี พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระราชบุตรลำดับที่ 3 ที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแสง 
พระนาม บีเอตริศภัทรายุวดี นั้น ทรงตั้งตามพระนามพระราชธิดาพระองค์สุดท้องในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย คือ เจ้าฟ้าหญิงเบียทริซแห่งสหราชอาณาจักร

        ประสูติ       : 5 ธันวาคม พ.ศ. 2419
        สวรรคต     : 30 กันยายน พ.ศ. 2456
        พระชนมายุ : 38 พรรษา

พระองค์เจ้าหญิงภัทรายุวดี มีพระเชษฐา พระขนิษฐา ร่วมเจ้าจอมมารดา ได้แก่
  • พระองค์เจ้าอิศรวงศ์วรราชกุมาร
  • พระองค์เจ้านภางค์นิพัทธพงศ์ 
  • พระองค์เจ้าบีเอตริศภัทรายุวดี
  • พระองค์เจ้าเจริญศรีชนมายุ 
พระองค์เจ้าหญิงภัทรายุวดี  แถวที่ 3 พระองค์ที่ 5 


17 กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช

พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช.jpg        พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงประสูติแต่ เจ้าจอมมารดาทับทิม (ธิดาพระยาอัพภันตริกามาตย์ (ดิศ โรจนดิศ)) ทรงเป็นต้นราชสกุล จิรประวัติ

        ประสูติ       : 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2419
        สวรรคต     : 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2456
        พระชนมายุ : 38 พรรษา

ทรงเป็นพระราชโอรสรุ่นแรกที่เสด็จไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๘ ประกอบด้วย
  • กรมพระจันทบุรีนฤนาถ (พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์)
  • กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ (พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์)
  • กรมหลวงปราจิณกิติบดี (พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม)
  • กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช (พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช)
        เมื่อกลับมาประเทศไทยทรงเข้ารับราชการในกองทัพบกและกระทรวงกลาโหม ทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ, ปลัดกองทัพบก, เสนาธิการทหารบก และเสนาบดีกระทรวงกลาโหม ทรงเป็นจอมพลพระองค์แรกของ กองทัพบกสยาม ทรงได้รับการยกย่องให้เป็น "พระบิดาแห่งกองทัพบกไทย"

16 พระองค์เจ้าบัณฑรวรรณวโรภาส

พระองค์เจ้าบัณฑรวรรณวโรภาส.jpg        พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัณฑรวรรณวโรภาส พระธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับ เจ้าคุณพระประยูรวงศ์ (เจ้าคุณจอมมารดาแพ บุนนาค) (เป็นธิดาเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) และท่านผู้หญิงอิ่ม (ต้นสกุลมาแต่เชื้อจีน)

        ประสูติ       : 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2418
        สวรรคต     : 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2434 
        พระชนมายุ : 17 พรรษา

พระองค์ทรงมีพระภคินีและพระขนิษฐาที่ประสูติร่วมพระมารดาอีก 2 พระองค์ ซึ่งมีพระนามที่คล้องจองกัน ได้แก่



ราชตระกูล


15 กรมหลวงปราจิณกิติบดี


พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม กรมหลวงปราจิณกิติบดี        พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม กรมหลวงปราจิณกิติบดี พระนามเดิม พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อันประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแช่ม (กัลยาณมิตร) บุตรีพระยามหาอำมาตย์ (ชื่น) ทรงเป็นต้นราชสกุล ประวิตร

        ประสูติ       : 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2418
        สวรรคต     : 9 ธันวาคม พ.ศ. 2462
        พระชนมายุ : 75 พรรษา

ทรงเป็นพระราชโอรสรุ่นแรกที่เสด็จไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๘ ประกอบด้วย
  • กรมพระจันทบุรีนฤนาถ (พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์)
  • กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ (พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์)
  • กรมหลวงปราจิณกิติบดี (พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม)
  • กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช (พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช)  
        พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม ทรงศึกษาวิชาภาษาไทยชั้นต้นที่สำนักพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) และพระตำหนักสวนกุหลาบ ทรงศึกษาด้านอักษรศาตร์ที่ประเทศอังกฤษ และ ฝรั่งเศส
         พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม ทรงเริ่มรับราชการในสำนักราชเลขาธิการ ทรงเป็นราชเลขาธิการในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระพันปีหลวงเมื่อครั้งทรงสำเร็จราชการแทนพระองค์ ในระหว่างการเสด็จประพาสยุโรป พ.ศ. ๒๔๔๐ และได้รับแต่งตั้งให้เป็นองคมนตรีในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว

ราชตระกูล


14 กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์


พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์        พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และองค์ที่ 2 ในเจ้าจอมมารดาตลับ เกตุทัต โดยทรงมีพระเชษฐภคินีคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัจฉรพรรณีรัชกัญญา ทรงเป็นผู้วางรากฐานด้านกฎหมายในเมืองไทย จนได้รับพระสมัญญานามว่า "พระบิดาแห่งกฎหมายไทย" ทรงเป็นต้นราชสกุล รพีพัฒน์ 

        ประสูติ       : 21 ตุลาคม พ.ศ. 2417
        สวรรคต     : 7 สิงหาคม พ.ศ. 2463
        พระชนมายุ : 45 พรรษา

ทรงเป็นพระราชโอรสรุ่นแรกที่เสด็จไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๘ ประกอบด้วย
  • กรมพระจันทบุรีนฤนาถ (พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์)
  • กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ (พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์)
  • กรมหลวงปราจิณกิติบดี (พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม)
  • กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช (พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช)       
กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์        พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ ทรงเริ่มรับราชการในสำนักราชเลขาธิการ และได้รับแต่งตั้งให้เป็นองคมนตรี ทรงประกอบพระกรณียกิจ อันเป็นคุณประโยชน์โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อวงการกฎหมายไทยและศาลสถิตยุติธรรม ทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม และสภานายกในกองข้าหลวงพิเศษ จัดการปรับปรุงศาลยุติธรรมสู่ระบบใหม่ จัดตั้งศาลมณฑล และศาลจังหวัด ทั่วประเทศ ทรงเป็นประธานกรรมการตรวจชำระกฎหมาย ประมวลขึ้นเป็นกฎหมายอาญาฉบับ ร.ศ. 127 (พ.ศ. 2451) ทรงตั้งโรงเรียนกฎหมายเพื่อเปิดการสอนกฎหมาย ทรงรวบรวมและแต่งตำราคำอธิบายกฎหมายลักษณะต่างๆ มากมาย และทรงสอนวิชากฎหมายด้วยพระองค์เอง ทรงเป็นกรรมการตรวจตัดสินความฎีกาซึ่งเทียบได้กับศาลฎีกาในปัจจุบัน เมื่อ พ.ศ. 2443 ทรงตั้งกองพิมพ์ลายมือขึ้น สำหรับตรวจลายพิมพ์นิ้วมือผู้ต้องหาในคดีอาญา ตำแหน่งสุดท้ายทรงเป็นเสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการ ทรงปรับปรุงกิจการกรมทะเบียนที่ดิน


ราชตระกูล


13 พระองค์เจ้านภางค์นิพัทธพงศ์


        พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภางค์นิพัทธพงศ์ หรือ พระองค์เจ้าชายนภางค์นิพัทธพงศ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระราชบุตรลำดับที่ 2 ที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแสง สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์

        ประสูติ       : 8 สิงหาคม พ.ศ. 2417 
        สวรรคต     : 17 กันยายน พ.ศ. 2419
        พระชนมายุ : 3 พรรษา

พระองค์เจ้าชายนภางค์นิพัทธพงศ์ มีพระเชษฐา พระขนิษฐา ร่วมเจ้าจอมมารดา ได้แก่
  • พระองค์เจ้าอิศรวงศ์วรราชกุมาร
  • พระองค์เจ้านภางค์นิพัทธพงศ์
  • พระองค์เจ้าบีเอตริศภัทรายุวดี
  • พระองค์เจ้าเจริญศรีชนมายุ